1. 1
    Hoca Moderatör
    Hoca
    Moderatör

    Üye No: 11
    Mesaj Sayısı: 14,786
    Tecrübe Puanı: 187

    Altı Kaval Üstü Şeşhane deyiminin anlamı ve hikayesi


    Altı Kaval Üstü Şeşhane

    Parçalan birbirine benzemeyen ve uygun olmayan, dolayısıyla bir işe yaramayan aparatlar hakkında veya giyim kuşam konusunda birbirine uymayan ve yakışmayan kıyafetler İçin altı kaval üstü şeşhâne deyimini kullanırız.
    Buradaki şeş-hâne kelimesinin İstanbul'da bir semt adı olan Şişhane ile herhangi bir alâkası yoktur ve Şişhane söylenişi yanlıştır. Çünki şeş-hâne diye namlusunda altı adet yiv bulunan tüfek ve toplara denir. Yivler mermiye bir ivme kazandırdığı için ateşli silahların gelişmesinde önemli bir yere sahiptir. Evvelce kaval gibi içi düz bir boru biçiminde imal edilen namlular, yiv ve set tertibatının icadıyla birlikte fazla kullanılmaz olmuş ve gerek topçuluk gerekse tüfek, tabanca vs. ateşli silahlarda yivli namlular tercih edilmiştir. Merminin kendi ekseni etrafında dönmesini ve dolayısıyla daha uzağa gitmesini sağlayan yivler bir namluda genellikle altı adet olup münhani (spiral) şeklinde namlu içini dolanırlar. Altı adet yiv demek, namlunun da altı bölüme (şeş hâne = altı dilim) ayrılması demektir ki halk dilinde şeşâne (şişane değil) şeklinde kullanılır.

    Bu izahtan sonra üstü kaval, altı şeşhâne biçiminde bir silah olmayacağını söylemeyi zaid addediyoruz. Çünki kaval topların attığı gülle ile şeşhânelerden atılan mermi farklıdır. Keza kaval tüfekler ile fişek atılırken şişhane namlulu tabancalardan kurşun atılır. Bu durumda bîr silah namlusunun yarısına kadar kaval, sonra şişhane olması da mümkün değildir. Ancak yine de vaktiyle bir avcının, yivlerin icadından sonra çifte (çift namlulu) tüfeğinin kaval tipi namlularının üst kısımlarını teknolojiye uydurmak için şeşhâne yivli namlu ile takviye ettiğine dair bir hikâye anlatılır. Hattâ bu uydurma tüfek öyle acayip ve gülünç bir görünüm almış ki diğer avcılar uzunca müddet kendisiyle alay etmişler ve "Altı kaval üstü şeşhâne / Bu ne biçim tüfek böyle" diyerek kafiyelendirmişler. O günden sonra halk arasında bu hadiseye telmihen birbirine zıt durumlar için altı kaval üstü şeşhâne demek yaygınlaşmış ve giderek deyimleşerek dilimize yerleşmiştir.

    -----------------------

    İlgili Yazılar

  2. 2
    kanarya Üye
    kanarya
    Üye

    Üye No: 1434
    Mesaj Sayısı: 160
    Tecrübe Puanı: 8

    --->: Altı Kaval Üstü Şeşhane deyiminin anlamı ve hikayesi


    Altı Kaval Üstü Şeşhane deyiminin anlamı ve hikayesi ile ilgili bilgi için teşekkür ederim


  3. 3
    çiçek ammo Üye
    çiçek ammo
    Üye

    Üye No: 98500
    Mesaj Sayısı: 63
    Tecrübe Puanı: 1

    Cevap: Altı Kaval Üstü Şeşhane deyiminin anlamı ve hikayesi


    Altı kaval üstü şahane deyimi ve anlamı için teşekkürler


  4. Reklam

  5. 4
    Kayıtsız Üye Misafir
    Misafir

    Cevap: Altı Kaval Üstü Şeşhane deyiminin anlamı ve hikayesi


    Gercekten aydinlatici oldu. Cok tesekkurler


  6. 5
    Kayıtsız Üye Misafir
    Misafir

    16.yüzyıl Osmanlı kale tüfekleri kaval namlu olup 17. yüzyılda 6 yivli(şeşhane) namlular kullanılmaya başlanmıştır.Kaval namlulara da yiv eklenmiş fakat yivli namlulu tüfeklerden alınan verim bu tüfeklerden alınamayınca yakışmadı anlamında bu söz kullanılmış ve böylece halk arasında deyimleşmiştir.


  7. 6
    Kayıtsız Üye Misafir
    Misafir

    Deyimin anlamı için TEŞEKKÜR EDERİMM


+ Yorum Gönder