1. 1
    Hoca Moderatör
    Hoca
    Moderatör

    Üye No: 11
    Mesaj Sayısı: 14,927
    Tecrübe Puanı: 189

    Fıkıh ilminin Kapsadığı Konular


    II- FI*KIH İL*Mİ*NİN KAP*SA*DI*ĞI KO*NU*LAR

    İslâm’ın amel yö*nü*nü ve in*san*lar ara*sı mü*na*se*bet*le*ri in*ce*le*yen fık*hın iba*det*ler, muâmeleler ve ce*za hu*ku*ku ol*mak üze*re üç ana bö*lüm*den mey*da*na gel*di*ği*ni be*lirt*miş*tik. İslâm hu*ku*ku*nun bu klâsik tas*ni*fi*ne kar*şı*lık beşerî hu*kuk sis*tem*le*ri “âmme hu*ku*ku” ve “hususî hu*kuk” ol*mak üze*re iki*ye ay*rı*lır. Bun*lar da ken*di için*de şu dal*la*ra ay*rı*lır*lar:
    Âmme Hu*ku*ku:
    1- Esas Teşkilât Hu*ku*ku,
    2- İdâre Hu*ku*ku
    3- Cezâ Hu*ku*ku
    4- Usul Hu*ku*ku, bu da ken*di için*de Hu*kuk Mu*ha*ke*me*le*ri Usu*lü ve Ce*za Mu*ha*ke*me*le*ri Usu*lü di*ye iki*ye ay*rı*lır.
    5- Dev*let*ler Umu*mi Hu*ku*ku,
    6- Umumî Âmme Hu*ku*ku ve*ya Dev*let Hu*ku*ku.
    Hususî Hu*kuk:
    1- Medenî Hu*kuk: Şa*hıs, ai*le, mi*ras, eş*ya ve*ya borç*lar hu*ku*ku bu*na gi*rer.
    2- Ti*ca*ret,
    3- Dev*let*ler Hususî Hu*ku*ku.
    İslâm’ın hu*kuk sis*te*mi ise bu şe*kil*de âmme ve hususî hu*kuk ayı*rı*mı ye*ri*ne iba*det*le*ri ba*şa alan ve di*ğer in*san*lar ara*sı mü*na*se*bet*ler*de de ken*di*ne öz*gü yol iz*le*yen bir sis*tem*dir. Dört fı*kıh mez*he*bi*nin ic*ti*had*la*rı*nı içi*ne al*ma*sı ba*kı*mın*dan İbn Rüşd el-Hafîd (ö.595/1198)’in “Bidâyetü’l-Müc*te*hid ve Nihâyetü’l-Muk*te*sid” isim*li ese*ri*nin ko*nu baş*lık*la*rı*nı eser*de*ki sı*ra*ya gö*re ör*nek ola*rak ve*ri*yo*ruz:
    Bu ko*nu baş*lık*la*rın*dan 1 - 15 ara*sı ve 18 ya*ni akîka kur*ba*nı “ibâdetler” 16 - 57 ara*sı “muâmeleler”, 58-66 ara*sı “ce*za hu*ku*ku” 67 ya*ni ak*di*ye ise “muhâkeme usu*lü” bö*lü*mü*ne gi*rer.
    Os*man*lı İm*pa*ra*tor*lu*ğu uy*gu*la*ma*sın*da önem*li bir ye*ri olan Me*cel*le 1869-1876 yıl*la*rı ara*sın*da Ah*med Cev*det Pa*şa baş*kan*lı*ğın*da*ki bir ko*mis*yon ta*ra*fın*dan ha*zır*lan*mış ve Tür*ki*ye’de cum*hu*ri*yet dö*ne*mi*ne ka*dar uy*gu*lan*mış*tır. İslâmî esas*la*ra gö*re ha*zır*la*nan bu ka*nun met*ni 1851 mad*de*den iba*ret olup, muâmelâtın şa*hıs, ai*le ve mi*ras hü*küm*le*ri ve aynî hak*la*ra ait bir*çok önem*li ko*nu*lar dı*şın*da ka*lan di*ğer muâmeleleri dü*zen*le*miş*tir.
    Me*cel*le’nin ilk yüz mad*de*si, gü*nü*müz hu*kuk*çu*la*rı*na da ışık tu*ta*cak hu*ku*kun ge*nel pren*sip*le*ri*ne ay*rıl*mış*tır. Şu mad*de*ler ör*nek ve*ri*le*bi*lir: “Bir iş*ten mak*sat ne ise hü*küm ona gö*re*dir.” (Mad 2).
    “Nass bu*lu*nan yer*de ic*ti*ha*da baş*vu*ru*la*maz.”(Mad. 14)
    “Ge*nel za*ra*rı kal*dır*mak için özel za*rar ter*cih edi*lir.” (Mad 26)
    “Za*ma*nın de*ğiş*me*siy*le hü*küm*le*rin de*ğiş*me*si inkâr olu*na*maz.” (Mad 39)
    Gü*nü*müz*de ba*zı İslâm ül*ke*le*ri, fı*kıh kay*nak*la*rın*da yer alan üç*lü tak*sim ye*ri*ne aşa*ğı*da*ki tas*nif için*de İslâm hu*ku*ku*nu in*ce*le*mek*te*dir*ler.
    1- İba*det*ler
    2- Ahvâl-i şah*siy*ye (şa*hıs ve ai*le hu*ku*ku.)
    3- Muâmeleler (Kıs*men medenî ve borç*lar hu*ku*ku.)
    4- el-Ahkâmu’s-Sultâniyye ve*ya es-Siyâsetü’ş-Şer’iy*ye (Esas teş*ki*lat, ida*re ve kıs*men ce*za hu*ku*ku)
    5- Ukubât (Ce*za hu*ku*ku)
    6- Si*yer (Dev*let*ler umu*mi ve kıs*men dev*let*ler hu*su*si hu*ku*ku)
    7- Âdâb (Ahlâk ve muâşeret) 45

    İslamda Ticaret, Doç. Dr. Hamdi Döndüren

    İlgili Yazılar

  2. 2
    HİZMETKAR Üye
    HİZMETKAR
    Üye

    Üye No: 86992
    Mesaj Sayısı: 171
    Tecrübe Puanı: 2
    Yer: Dertlerin Babası

    Cevap: Fıkıh ilminin Kapsadığı Konular


    Fıkıh ilminde değinilen konular için teşekkürler


+ Yorum Gönder