1. 1
    imam Özel Üye
    imam
    Özel Üye

    Üye No: 2034
    Mesaj Sayısı: 4,925
    Tecrübe Puanı: 54
    Yer: minallah-ilelllah

    İdğâmın Tarifi ve Unsurları


    İdğâmın Tarifi ve Unsurları

    İdğâm kelimesi, Arapça if’âl vezninde olup lügatte “bir şeyi başka bir şeye idhâl etmek, katmak” anlamına gelir. Bir tecvîd ve kıraat terimi olarak ise “aralarında temâsül, tecânüs ya da tekârüb bulunan iki harften birincisinin diğerine katılarak okunması”dır. Burada temâsülden kasıt, iki harfin mahreç ve sıfatları bakımından denk; tecânüsten kasıt, iki harfin mahreçleri bakımından denk ve fakat sıfatları bakımından ayrı; tekârübden kasıt ise, iki harfin mahreç ve sıfatları bakımından yakın olmalarıdır.

    İdğâm da tıpkı diğer birçok tecvîd uygulamasında olduğu gibi dilde ve telaffuzda kolaylık sağlamaya yöneliktir. Zira idğâmda ses aygıtları, mütemâsil, mütecânis ve mütekârib iki harfin mahreci için ayrı ayrı çalışmak yerine tek bir harfin mahrecine yönelmektedir.

    Birbirine idğâm edilen iki harften birincisine mudğam (مُدْغَمْ) ikincisine ise mudğamun fîh (مُدْغَمٌ فِيهِ) adı verilir. İdğâmın unsurları olarak kabul edilen bu iki terimden mudğam “idğâm edilen”, mudğamun fîh ise “kendisinde idğâm gerçekleştirilen” anlamını ifade eder.

    İki harf arasında idğâm uygulamasının gerçekleştirilebilmesi için bazı şartlar söz konusudur:

    1) Kıraatini konu edindiğimiz İmam Asım’a göre iki harf arasında idğâm hadisesinin vuku bulabilmesi için bu harflerden mudğamın sâkin, mudğamun fîhin ise müteharrik yani harekeli olması gerekir. بَلْ رَانَ lafızlarında olduğu gibi.
    2) Sâkin olan mudğamın medd harfi olmaması gerekir. الَّذِي يُوَسْوِسُ örneğinde olduğu gibi.
    3) İki harfin mahreç ve sıfatlarının aynı, mahreçlerinin aynı sıfatlarının farklı ya da mahreç ve sıfatlarının yakın olması gerekir.

    3.a) İdğâm edilecek iki harfin mahreç ve sıfatlarının aynı olması. عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَة örneğinde olduğu gibi. İdğamın bu türüne idğâm-ı mütemâsileyn (ya da misleyn) denir.

    3.b) İdğâm edilecek iki harfin mahreçlerinin aynı, sıfatlarının farklı olması. أَرَدْتُمْ örneğinde olduğu gibi. İdğâmın bu türüne idğâm-ı mütecâniseyn denir.

    3.c) İdğâm edilecek iki harfin mahreçlerinin ve sıfatlarının yakın olması. قُلْ رَبِّ örneğinde olduğu gibi. İdğâmın bu türüne idğâm-ı mütekâribeyn denir.

    b. Diğer İdğam Çeşitleri

    1. İdğam Bilâğunne (İdğam Biğayrı Ğunne): Ğunne yapmaksızın idğam yapmaktır. İki harfi vardır ki bunlar (ل) ve
    (ر)’dır. Bu idğam çeşidinde bahsi geçen harfler tenvin veya nun-u sakinden sonra geldikleri zaman (ن) harfinin sesi tamamen kaybolur ve (ل) ile (ر) harfleri şeddeliymiş gibi okunur.

    2. İdğâm Mealğunne (İdğam Biğunne): Ğunne ile birlikte idğam yapmaktır. Harfleri (يمنو) kelimesini oluşturan
    ي), (م), (ن) ve (و) harfleridir. Bu idğam çeşidinde bahsi geçen harfler tenvin veya nun-u sakinden sonra geldikleri zaman (ن) harfinin sesi tamamen kaybolmaz (ğunne sıfatı baki bırakılmak suretiyle nun harfinin zatı yok olur) ve bahsi geçen harflerde (nun ve mim harfleri hariç) nakıs bir idğam gerçekleştirilir.


    Soner Akdağ

    İlgili Yazılar

  2. 2
    Desert Rose Bayan Üye
    Desert Rose
    Bayan Üye

    Üye No: 5
    Mesaj Sayısı: 8,048
    Tecrübe Puanı: 131

    --->: İdğâmın Tarifi ve Unsurları


    Allah c.c razı olsun Gerçekten çok detaylı bir paylaşım olmuş ellerine sağlık kardeş


+ Yorum Gönder